انتخاب بازیگران( قسمت سوم )

یک دهه از حضور محمدرضا فروتن در سینمای ایران می گذرد!...نه نه!....اشتباه نمی کنم... محمدرضا فروتن در نیمه ی اول دهه ی هفتاد فیلم هایی مثل آخرین بندر،فاتح،ماه و خورشید را هم در کارنامه اش دارد...اما او وقتی شناخته شد،وقتی دیده شد،وقتی محبوب شد و وقتی شروع کرد که رنگ " قرمز" را پاشاند روی پرده ی نقره ای سینما؛ و نامش به عنوان مرد سال سینمایی 77 ایران روی سن تالار وحدت خوانده شد.

روایت است که می گویند : نیم ساعتی از پخش تلویزیونی قسمت " تماشاخانه " از سریال سرنخ گذشته بود که تلفن خانه ی آقای پوراحمد به صدا در آمد... مسعود کیمیایی بود ... در حالی که داشت به تصویر محمدرضا توی قاب کوچک تلویزیون اشاره می کرد،گفت:« کیومرث!...این پسره کیه!؟...از کجا پیداش کردی؟...می خوام ببینمش! ».

... و محمد رضا فروتن با فیلم مرسدس راه جدید و نابش را شروع می کند و پس از آن با فیلمهای متولد ماه مهر،اعتراض،زیر پوست شهر.... به عنوان بازیگر نمونه ای سینمای موسوم به دوم خرداد شناخته شد... سینمایی که با تعریف نوینی از شخصیت های ثابت و تکراری،پا به عرصه تازه ای گذاشته بود.

 دانشجو دیگر کسی نبود که فقط درس بخواند و در کوچه شان با جزوه زیر بغل و عینک روی چشم راه برود؛حالا این دانشجو اعتراض می کرد،فریاد می کشید،تقاضای صنفی داشت،نماینده ی طبقه ی متوسط بود و ایفای نقش این قشر مختص محمدرضا فروتن بود.

عاشق دیگر کسی نبود که با هندوانه ای زیر بغل درب خانه را با پایش باز کند و شبها دستش از کار زیاد تاول زده باشد؛حالا این عاشق به زنش،به معشوقش مشکوک می شد و پایش به دادگاه باز می شد و جلوی مرد غریبه زار می زد: بخدا دوسش دارم... و نقاشی ِنقش این عاشق عصیان زده ی هبوط کرده ی همچنان میوه ی ممنوعه خورده،مخصوص محمد رضا فروتن بود.

*

محمد رضا فروتن بازیگر محبوبی بود و همچنان هست... او از شروع مرحله ی دوم بازیگری اش(1377) ستاره شد و ستاره بود... تا آن اتفاق افتاد. اتفاقی که جایگاه او را هم به عنوان ستاره تثبیت تر،و هم عضو بازیگران مولف و استاندارد شد... « شب یلدا » طلوع کرد.

شخصا عاشق شب یلدای فروتن هستم ... فیلم شریفی که فیلمنامه اش را از شدت علاقه از برم و همسایه ی دردکشیده ای برای ماتمکده ی « حمید هامون» است.

*

محمد رضا فروتن مدت کوتاهی را بیراهه رفت!...یعنی آن انتظاری را که از فروتن می رفت را بی پاسخ و بدپاسخ گذاشته بود... فیلمهای سطح پایین مجردها و بازنده و... هیچ امتیازی را برای او محسوب نمی کرد؛فقط ستاره ای را به یاد می آورد که پشت ابرها کمرنگ شده بود...اما فروتن برمی گشت...می دانستم و می دانستیم که برمی گردد؛ او نمی توانست برنگردد!!

« به آهستگی» و « باغ های کندلوس» و فیلمهای دیگری که یا در مرحله ی ساخت هستند و یا پیش نمایش،همگی خبر از بازگشت شکوهمند ستاره ی جوان سینمای ایران می دادند و می دهند.

محمد رضا فروتن را دوست دارم...به خاطر دلایل بسیار و یک دلیل شخصی که همدانشگاهی! هم بودیم و یک دلیل مطبوعاتی :

مجله ی مرحوم گزارش فیلم به مناسبت نمایش فیلم شب یلدا با بازیگرش مصاحبه ای را ترتیب داده بود...انتهای آن همصحبتی طولانی و شیرین بود که مصاحبه گر از فروتن خواست که حرف پایانی را بزند. محمدرضا فروتن گفت: می خواهم از خوانندگان و تماشاگران شب یلدا معذرت خواهی کنم...به خاطر آنکه در صحنه ای از این فیلم سیگار کشیده ام.

نمی دانم که فروتن هنوز روی حرفش باقی مانده یا نه؟...اما عرق آن کلامش هنوز روی تن من و دوستدارانش نشسته و قابل احترام است.

*

محمد رضا فروتن در فیلم کنعان در نقش یک استاد دانشگاه ظاهر می شود... او که روزگاری نقش دانشجویان جنبنده! را بازی می کرد،اینک با کنعان ردای استادی را بر تن پوشیده...استاد دانشگاهی که حتما با فروکش کردن تب دوم خرداد،حالا به نوعی از یأس و نوعی از عقلانیت رسیده است.

*

پیش بینی : احتمالا نقش شوهر آذر( افسانه بایگان) در فیلم کنعان به عهده ی محمدرضا فروتن است. متاسفانه هنوز نام نقشی را که فروتن ایفاگر آن است را نمی دانم...اطلاعات من از شناسنامه ی بازیگران این فیلم به ترتیب از افسانه بایگان و بعد محمد رضا فروتن رو به افول می رود...حتی نمی دانم که نام نقشی را که خانم علیدوستی و یا بهرام رادان بازی اش می کنند چیست!...یکی بیاید به من اطلاعات بدهد!!...آقای حاجی زاده!مدیر تدارکات فیلم کنعان تو کجایی!؟

در یادداشت بعدی،نوشته ای قدیمی از خودم را که درباره ی بازیگری خانم ترانه علیدوستی می باشد را منتشر می کنم ... و بعد می رسیم به بهرام رادان... بازیگر فیلم عظیم و دیوانه کننده ی " سنتوری" و چهارمین بازیگر شاخص فیلم کنعان.